Verhaalstrategie

Door Schade en Schande

By on 9 juli 2015

‘Je gaat ’t pas zien als je het doorhebt.’ Deze Cruijff-uitdrukking vat ’t leerproces aardig samen. En om het door te krijgen, moet je het eerst ervaren. Dus: eerst failliet gaan, dan begrijpen dat je businessmodel verouderd is; eerst verlaten worden, dan begrijpen wat belangrijk is in een relatie. Ervaring is de belangrijkste leermeester. Wel jammer dat het vaak ellenlange, peperdure en pijnlijke cursussen betreft, waarbij je pas ACHTERAF inziet wat je ‘had moeten doen’. Storytelling biedt hier grote kansen…

Storytelling kent verschillende domeinen. Een belangrijk domein is kennisoverdracht. Goeie docenten passen al jaren verhalen toe als ze een inzicht willen overbrengen. In feite kun je story teaching ook zien als ‘ervaringsoverdracht’. Je kruipt in de huid van een hoofdpersoon en beleeft het avontuur door zijn of haar ogen. Zo krijg je een ‘demonstratie’ van de betreffende ervaring. Vooral handig als je houding en gedrag wil beïnvloeden of ter discussie wil stellen.

Ervaringsoverdracht
Hoezeer je bepaalde zaken ook cognitief kunt bevatten, de echte leermeester is de ervaring. Leg maar eens aan een kind van acht jaar uit wat liefdesverdriet is. Omdat het onmogelijk is om ALLES te ervaren, wisselen we ervaringen uit in verhalen. Dat doen we al sinds het begin der tijden. Door ervaringen te delen, delen we kennis met anderen in toegepaste vorm. Geen abstracte kennis, maar concrete handvaten voor toepassing in de praktijk.

storytelling

En dan heb je ook nog die andere niet-tastbare psycho-sociale kennis die – eenmaal verankerd – grote positieve gevolgen heeft voor je dagelijkse denken, handelen en samenwerken. Denk aan openheid, authenticiteit, proactiviteit, eerlijkheid, samenwerkingsgerichtheid et cetera. Ook dit zijn vormen van kennis (tijdloze waarden) die inspirerende ervaringen vereisen om tot bloei te komen. Een alternatief is dat je deze kennis ‘tastbaar’ en ‘voelbaar’ maakt door ze te demonstreren in verhaalvorm.

Wat weet jij van liefde?
In feite is kennis alleen waardevol als het in praktische zin betekenis krijgt voor jezelf en anderen. Dat vraagt ook om een zekere wijsheid om – in wisselende omstandigheden – juist te oordelen en te handelen. Vaak zit er een gapend gat tussen kennis en wijsheid. Iemand kan veel kennis hebben, zonder wijs te zijn. Evengoed kan iemand met een gering kennisniveau heel wijs zijn. Denk eens aan hoogleraren die frauderen met onderzoeksresultaten of wijze, oude mensen die nauwelijks scholing hebben gehad. Het verschil zit in de factor ervaring en hoe dit jou gevormd heeft.

In de film Good Will Hunting wordt dit prachtig geïllustreerd in een gesprek tussen de geniale jonge Will (Matt Demon) en zijn psycholoog Sean (Robin Williams). Probleemkind Will kon kiezen tussen de gevangenis of een psycholoog, en koos voor de laatste. Maar hij weigert zich te openen, en vernedert zijn mentor met superieure kennis. Hij weet Sean zelfs zo ver te drijven dat hij Will aanvliegt. Na een slapeloze nacht draait psycholoog Sean de rollen om met een diepgaand inzicht:

Vluchtsimulator
Boekenwijsheid levert je geen doorleefde wijsheid op. Met storytelling bied je ook niet de échte ervaring. Maar je biedt wel een vluchtsimulator, een ‘demonstratie’ van de ervaring. Met als belangrijkste resultaat dat de toehoorder begrijpt wat hem of haar te doen staat als ze in de praktijk voor eenzelfde situatie komt te staan. Storytelling kan daarmee enorme impact hebben op organisaties (en tijdwinst opleveren) als het gaat om kennis- en ervaringsoverdracht en het inbedden van belangrijke waarden en normen. Het is ook geen wonder dat storytelling een populair veranderinstrument is geworden.

TAGS
RELATED POSTS

LEAVE A COMMENT

Gert van Exel
Oosterbeek

Ik ben een ervaren communicatieprofessional met een universitaire achtergrond Economie. Sinds 1995 ben ik actief in de wereld van communicatie, marketing & infotainment. De laatste jaren focus ik me vooral op verhaalstrategie en storytelling. Op het snijvlak van strategie, creatie en storytelling 'empower' ik ondernemers en marcom-professionals om op zinvolle en effectieve wijze hun cirkel van invloed te vergroten.

Portfolio Present & Past
Story of Johnny
Ontroerend: value in action