Storytelling & verandering
Verhaalstrategie

Verhalenderwijs veranderen

By on 6 maart 2014

Iedereen heeft een eigen verhaal: je wordt geboren, leeft je leven en sterft aan het eind. Ook ieder bedrijf heeft een eigen verhaal: het wordt opgericht, tot bloei gebracht en uiteindelijk gesloten, overgenomen of failliet verklaard. Dit zijn de grote verhalen. De grote verhalen bestaan weer uit vele kleine verhalen. Verhalen gaan in essentie over veranderen. Dat maakt storytelling zo effectief in veranderprocessen.

We zijn allemaal de held in ons eigen verhaal. Als held streven we bepaalde doelen na. Dit gaat niet vanzelf. Onderweg worden we gedwarsboomd door allerlei obstakels. Door deze te overwinnen, komen we dichter bij ons doel. Uiteindelijk bereiken we wat we nastreven. De ervaring heeft ons veranderd, wijzer gemaakt. Even rusten we op onze lauweren, tot een nieuw verlangen zich aandient. Zo groeien we van het ene avontuur in het andere, een cyclisch proces. De eerste die deze universele ‘reis van de held’ in kaart bracht, was Joseph Campbell in 1949.

bears_on_road 2Waarom werken verhalen voor bedrijven? Omdat een bedrijf niets anders is dan een groep mensen die een gezamenlijk doel nastreeft. En mensen zijn narratieve wezens. Zolang iedereen het eens is over het na te streven doel, is de kans op succes groot. Iedere medewerker draagt z’n steentje bij om de opdoemende obstakels te overwinnen. Wanneer er géén overeenstemming is over het gezamenlijk doel, is iedereen z’n eigen beren aan het bevechten.

De reis van de held kan in een cyclisch model worden weergegeven. Hiervoor maak ik dankbaar gebruik van het model van Christopher Vogler (The Writer’s Journey), bewerkt door Mieke Bouma (Storytelling in 12 stappen). Het model ziet er als volgt uit:

Reis van de held

Ieder verhaal volgt deze cyclus. Vanuit de uitgangspositie – de oude wereld – krijgt de held een oproep tot avontuur. De aanvankelijke orde wordt verstoord, waardoor de held in beweging komt. Zij gaat op pad en komt in een nieuwe wereld terecht. Hier moet zij ‘de schat’ (materieel of immaterieel) veroveren die nodig is om de orde te herstellen. Als alles goed gaat, keert de held als overwinnaar terug naar huis en is het evenwicht hersteld. Een triadische gang van orde (begin) via chaos (midden) naar resolutie (eind).

Ook in het werkende leven wordt deze cyclus voortdurend doorlopen. Ter illustratie:

  • Persoonlijk: de vacature van je leven komt voorbij, je solliciteert en wordt uitgenodigd voor een gesprek…
  • Organisatie: de markt verslechtert, er wordt besloten om te fuseren met een andere partij…

Onder druk van de huidige marktomstandigheden zijn veel bedrijven zichzelf opnieuw aan het uitvinden. Het bovenstaande model leent zich uitstekend voor veranderingsprocessen. Het gaat hier om de ‘big picture’, waarbij iedere stap weer eigen kleinere cycli (de kleinere verhalen) bevat, bijvoorbeeld:

Innovatiemodel storytelling

Storytelling kent vele toepassingen. Het biedt mensen de ruimte om hun eigen verhaal in te passen binnen het grotere verhaal. In het bedrijfsleven wordt gesmeten met abstracte begrippen. Die begrippen interpreteert iedereen anders vanuit een eigen sociale werkelijkheid, een referentiekader dat haaks kan staan op dat van anderen. Via verhalen kom je erachter wat er echt gedacht en gevoeld wordt: abstract wordt concreet. Verhalenderwijs kan het goud gedolven worden van heersende opvattingen, belangen, waarden en gevoelens. Verhalenderwijs kun je effectiever veranderen.

 

TAGS
RELATED POSTS
3 Comments
  1. Beantwoorden

    exelgj

    23 april 2013

    Dit gaat het worden Gert. Welcome abord! Laten we spoedig de samenwerking concreet maken!!

LEAVE A COMMENT

Gert van Exel
Oosterbeek

Ik ben een ervaren communicatieprofessional met een universitaire achtergrond Economie. Sinds 1995 ben ik actief in de wereld van communicatie, marketing & infotainment. De laatste jaren focus ik me vooral op verhaalstrategie en storytelling. Op het snijvlak van strategie, creatie en storytelling 'empower' ik ondernemers en marcom-professionals om op zinvolle en effectieve wijze hun cirkel van invloed te vergroten.

Portfolio Present & Past
Story of Johnny
Ontroerend: value in action